ضیافت علوی | سه گناه اخلاقی که حضرت علی(ع) مؤمنان را از آن برحذر داشت

به گزارش خبرگزاری حوزه، به مناسبت ماه ضیافت الهی، هر روز با یک حکمت ناب از کلام امیرالمؤمنین علیه‌السلام و شرح حجت‌الاسلام والمسلمین جواد محدثی کنار سفره‌های افطار با شما فرهیختگان خواهیم بود.

حکمت یکصد و پنجاهم نهج البلاغه مشتمل بر توصیه‌های اکید امیرالمؤمنین علیه‌السلام در موضوعات گوناگون است. در برخی موارد، حضرت امر می‌کنند که چنین باشید و چنان کنید و در مواردی نیز نهی می‌کنند که چنین نباشید. حکمت مذکور که بالغ بر بیست نکته را در خود جای داده (و مجال بحث از همه آنها نیست)، از قسم اخیر است؛ یعنی از مواردی که حضرت از صفات و رفتارهایی نهی می‌کنند.

لِرَجُلٍ سَأَلَهُ أَنْ یَعِظَهُ:

لَا تَکُنْ مِمَّنْ یَرْجُو الْآخِرَةَ بِغَیْرِ عَمَلٍ،

اولین جمله این است که:

حضرت در پاسخ به مردی که درخواست موعظه کرد، می‌فرمایند:

از کسانی نباش که به آخرت امید دارند اما عمل آخرتی انجام نمی‌دهند.

به هر حال نتیجه‌ی عملکرد ما در دنیا، در آخرت نصیبمان می‌شود؛ یا بهشت یا جهنم. اگر کسی خواهان بهشت و خواهان سعادت در آخرت است، حتماً باید عمل آخرت‌آفرین و عمل بهشت‌ساز هم انجام دهد. چطور می‌شود که انسان امید به آخرت و سعادت اخروی داشته باشد ولی عمل نکند؟ این اصلاً قابل قبول نیست.

امیرالمؤمنین علیه‌السلام در ادامه این حکمت می‌فرمایند:

وَ [یَرْجُو] یُرَجِّی التَّوْبَةَ بِطُولِ الْأَمَلِ

از کسانی نباش که توبه را به تأخیر می‌اندازند و گرفتار آرزوهای دور و درازند.

در توصیه‌های قرآن و اهل بیت علیهم‌السلام هست که توبه کنید و در توبه عجله کنید و آن را به تأخیر نیندازید. همیشه فرصت توبه نیست.

گاهی انسان چنان گرفتار می‌شود که یادش می‌رود از گناه توبه کند؛ گاهی شیطان انسان را دچار «تسویف» می‌کند؛ یعنی وسوسه می‌کند که حالا بعداً توبه می‌کنیم، حالا که دیر نمی‌شود، حالا جوان هستیم.

چند گویی که به پیری رسم و توبه کنم؟!

چه کنی گر به جوانی به لحد درمانی

پس از کسانی نباش که توبه را به تأخیر می‌اندازند با آرزوهای دور و دراز تا به خواسته‌هایشان برسند. بسیارند کسانی که جوانمرگ می‌شوند و در جوانی عمرشان را از دست می‌دهند به امید اینکه فرصت زیاد دارند. خیال می‌کنند آخر عمر بالاخره، لذت‌ها را می‌برند، یک وقت هم معتکف مسجد می‌شوند، نماز می‌خوانند، قرآن می‌خوانند؛ اما ناگهان اجل فرا می‌رسد در همان جوانی و انسان توبه نمی‌تواند بکند، اصلاً وقت توبه پیدا نمی‌کند.

و از کسانی نباش که:

یَقُولُ فِی الدُّنْیَا بِقَوْلِ الزَّاهِدِینَ، وَ یَعْمَلُ فِیهَا بِعَمَلِ الرَّاغِبِینَ

و از کسانی نباش که توبه را به تأخیر بیاندازند تا به آرزوهای دور و دراز خود برسند.

بین حرف و عمل انسان نباید تضاد و منافاتی وجود داشته باشد.

بعضی‌ها حرف که می‌زنند، حرف زاهدانه است؛ چنان سخن می‌گویند که گویا اصلاً دلشان وابسته به دنیا نیست و در این دنیا نیستند، ولی عملشان و زندگی‌شان نشان می‌دهد که اینان بسیار هم دلبسته به دنیا هستند و راغب به دنیایند.

از کسانی نباش که حرف آخرتی و زاهدانه می‌زنند ولی عملشان، عمل تاجرانه و راغبانه است؛ دلشان شیفته منافع و لذت‌های دنیوی است.

این حکمت مطالب دیگری هم دارد که ما به همین دو سه جمله اول آن اکتفا می‌کنیم.